ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 496

Say kanunu

Say kanunu, Mahreçler kanunu olarak da bilinir, Jean Baptiste Say tarıfından ileri sürülmüstür, "Her arz kendi talebini yaratır" biçiminde açıklanabilir. Yani piyasaya çıkan bir mal, kendi üretim değerine esit bir talebi vardır. Bu kanunun gerçek ...

Adam Smith

Adam Smith FRSA, "Ekonominin Babası" ve "Kapitalizmin Babası" olarak anılan Iskoç ekonomist, ahlak filozofu, politik ekonominin öncüsü, ve Iskoç Aydınlanması sırasında önemli bir figürdü. Smith Ahlaki Duygular Kuramı 1759 ve Milletlerin Zenginliğ ...

Kurumsal iktisat

Kurumsal iktisat 20. yüzyıl baslarında ABDde ortaya çıkartılan ve gelistirilen bir ekonomik düsünce ekolüdür. Entelektüel temelleri Thorstein Veblen, John Rogers Commons ve Wesley Clair Mitchell ortaya atılmakla beraber zaman içerisinde çok genis ...

John Kenneth Galbraith

John Kenneth "Ken" Galbraith, OC, Kanada kökenli Amerikalı ekonomisttir. Harvard Üniversitesinde iktisat profesörü olan Galbraith, 1961-1963 yılları arasında Hindistanda Amerikan Büyükelçisi olarak görev aldı. Keynezyan ve kurumsalcı görüse sahip ...

Thorstein Veblen

Thorstein Bunde Veblen, Amerikalı iktisatçı, sosyolog ve akademisyen. Kurumsal iktisat ekonomik ekolünün kurucularından biridir ve hazırladığı eserler ile bu akımın ilk teorisyenlerinin basında gelmistir. Marksist olmayan kapitalist sistem kritik ...

Oyun teorisi

Daha fazla bilgi için, bkz: Oyun, Oyun kuramı oyunları ve Oyun kuramı sözlüğü. Diğer kullanımlar için, bkz: Oyun kuramı belirsizliği giderme. Oyun teorisi veya Oyun kuramı, istatistik, sosyal bilimler, biyoloji, mühendislik, siyasi bilimler, bilg ...

Braessin paradoksu

Braessin paradoksu, bir yol ağına bir veya daha fazla yol eklemenin, içinden geçen genel trafik akısını yavaslatabileceği gözlemidir. Paradoks, 1968de Alman matematikçi Dietrich Braess tarafından ortaya atıldı ve belirli bir sıkısık karayolu traf ...

Genel denge teorisi

Genel denge teorisi teorik ekonominin bir dalı. Birkaç veya birçok piyasalar ile ekonomideki arz, talep ve fiyat davranıslarını bir bütün içinde açıklamaya çalısır. Genel olarak, genel denge; bireysel pazarları ve acenteler ile baslayan bir "asağ ...

Kupon toplayıcısının problemi

Kupon toplayıcısının problemi bir olasılık kuramı pratik problemi olarak "bütün kuponları topla ve ödün kazan" tipli yarısmalar için olasılık modeli içerir. Sorulan soru söyle ifade edilebilir: Yarısma için n sayıda kupon olduğu kabul edilsin ve ...

Mekanizma tasarımı teorisi

Mekanizma tasarımı, ekonomi ve oyun kuramı konularında, belirli bir sonuca ulasmak için bir oyun veya sistemin kurallarının tasarımı. Mekanizması tasarımcıları sıklıkla su temel sonuçlara ulasmak için çalısır: dürüstlük, bütçe dengesi ve sosyal r ...

Monty Hall problemi

Monty Hall problemi, Amerikan TV yarısma programı Lets Make a Deal a dayanan bir olasılık bulmacasıdır. Problem adını, yarısmanın sunucusu Monty Halldan alır. Içinde bir paradoksu da barındırması nedeniyle Monty Hall paradoksu olarak da anılan pr ...

Nash dengesi

Oyun Teorisinin en önemli araçlarından biri olan Nash dengesi, oyuncuların belli özellikler tasıyan strateji seçimlerine verilen isimdir. Her oyuncu, oyun içinde elinde olan eylemlerden birini seçmis olsun, ve tüm oyuncuların böyle bir seçim yapt ...

Nim

Nim oyunu, tas, kibrit çöpü, boncuk, fasulye gibi küçük ve birbirine benzer belli sayıda seylerle masa üstünde oynanan matematiksel bir strateji oyundur. Oyun tasları masa üstüne belli bir düzende yerlestirilir. Oyuncular sırayla ve belli kuralla ...

Randevu sorunu

Randevu sorunu, oyun kuramı, random algoritma, konsensüs dinamikleri ve senkronizasyon ile ilgili bir sorundur. 1976 yılında Steve Alpern tarafından önerilmis ve 1995te sorunun devam ettirilmis versiyonu yayınlanmıstır. Randevu ikilemi asağıdaki ...

Sıfır toplamlı oyun

Sıfır toplamlı oyun, bir oyun ya da ekonomik sistemde bir katılımcının kazanç ya da kayıplarının diğer katılımcıların kazanç ve kayıpları toplamına esit olduğu bir durumdur. Dilimleri esit büyüklükte olmayan bir pastanın paylastırılması sıfır top ...

Tas-kâğıt-makas

Tas-kâğıt-makas, genellikle iki oyuncuyla ve üç durumdan birinin seçilmesiyle oynanan bir el oyunudur. Tas makası, makas kağıdı, kâğıt da tası yener. Eğer oyuncular aynı durumu seçerse oyun berabere biter. Kullanım alanları yazı-tura, çöp çekme g ...

Ronald Coase

Ronald Harry Coase, Büyük Britanya asıllı fakat çalısma hayatının çoğunu ABDde geçirmis bir ekonomisttir. Londranin iç varoslarından biri olan Willesdende doğmustur. Lisans derecesini 1932de Londra Ekonomi Okulundan almıs ve II. Dünya Savasından ...

Islem maliyeti

Islem maliyeti veya islem maliyetleri, ekonomi ve iliskili disiplinlerde, ekonomik alısveris yapıldığındaki giderlerin ücretidir. Genel olarak firma ya da bireylerin herhangi bir mal ve/veya hizmete ulasmak için geçirdiği zaman, istenilen mal ya ...

Oliver E. Williamson

Oliver E. Williamson Amerikalı ekonomist. "Iktisadî bakımdan firmaların kontrol ve isletilemesi, özellikle firmaların sınırları, analizi" konusunda yaptığı orijinal katkılarıyla 2009 yılında Elinor Ostrom ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülünü kazanm ...

Absürdizm

Absürdizm, herhangi bir yaratıcı olmadığından insanlığın evrende bir anlam bulmasına yönelik uğraslarının bosa bir çaba olduğunu ve önünde sonunda bu anlam uğrasının basarısız olacağını söyleyen felsefi düsünce akımıdır. Absürdizm, varolusçuluk i ...

Acıcılık

Acıcılık veya Dolorizm, acı kavramını yasamın anlamına, ahlakın ve erdemin merkezine yerlestirerek hazcılık öğretisinin tam karsısında yer alan fikir birliği. Julien Teppe öncülüğünde kurulan acıcılık öğretisi, insanın özgür ve güçlü bir varlık o ...

Adcılık

Adcılık, kavramların, sözcüklerin, tanımların, tasarımların, hatta konusulan dillerin gerçek ya da nesnel hiçbir varlığının veya anlamının bulunmadığını öne süren felsefe anlayısı. Bu anlayısa göre, yukarıda sözü geçen, kullandığımız tüm bu sınıf ...

Alman idealizmi

Alman idealizmi, Almanyada gelismis bir felsefi akımıdır. Bu akım 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın basları arasında sürmüstür. Alman idealizmi Immanuel Kantın 1780ler ve 1790lardaki çalısmaları ile gelismistir. Akım; romantizm ve Aydınlanma ...

Antropozofi

Avusturyalı filozof Rudolf Steiner tarafından kurulan ve "ezoterik bilim" olarak da anılan antropozofi, fizik ötesi fenomenleri, doğa bilimlerinin fizikî dünyayı arastırdığı ve tanımladığı kesinlik ve açıklıkta arastırmayı ve tanımlamayı hedefley ...

Bilisselcilik (etik)

Bilisselcilik, etik cümlelerin önermeleri ifade ettiği ve bu nedenle bilisselci olmayanların reddettiği, doğru veya yanlıs olabildikleri meta-etik görüstür. Bilissellik o kadar genis bir tezdir ki ahlaki gerçekçiliği, etik öznellik ve hata teoris ...

Hegelcilik

Hegelcilik, asıl olarak Hegel sonrası Hegelcilerin özellikle onun mutlak idealizmini ve diyalektik yöntemini benimseyen ve bu yönde sistematik bir yönelim gösteren felsefe eğilimidir. 19. yüzyıl felsefesinin önemli akımlarından biri olmustur; öze ...

Kantçılık

Kantçılık, Kant felsefesini dayanak olarak alan felsefe eğilimi. 19. yüzyıl felsefesinde ve 20. yüzyıl felsefesinde etkili olmus ve Kantın çesitli kategorilerini yeniden değerlendirmek seklinde ortaya çıkmıslardır. Özellikle 19. yüzyıl ortalarınd ...

Kisiselcilik

Bir edebi akım olarak kisiselcilik, soyut düsüncülükle özdekçiliğin karsısına tinsel gerçekliği, sözü geçen iki bakıs açısının da parçalara böldüğü birliği yeniden yaratacak sürekli çabayı koyar. Kisiselcilik, Descartesın "Düsünüyorum öyleyse var ...

LaVeyan satanizm

LaVeyan satanizm veya ateistik satanizm, Anton Szandor LaVey tarafından olusturulan felsefi öğreti ve inanıs biçimi. Ilk olarak 1966 yılında Seytan Kilisesinin kurulmasıyla ortaya çıkmıstır. Satanist akımlar içerisinde kilisesi, yazılı törenleri, ...

Messaîlik

Messailik ya da Messai okulu, Islam felsefesi içinde doğa felsefesinin etkisinden sonra baslayan rasyonalist felsefe eğiliminin sistemli hale gelmesinden olusan okul anlasılır. Yunanca peripatetizm teriminin Arapçası olup, Islam Felsefesindeki Ar ...

Olusturmacılık

Olusturmacılık ya da diğer adıyla yapılandırmacılık olarak bilinen öğrenme ve öğretme kuramıdır. Yapılandırmacılık kuramı nın öncülüğünü Piaget, Vygotsky ve Glasersfeld yapar. Eğitimde olusturmacılık çocuğun konu hakkındaki kendi anlayısını olust ...

Ortakgörü felsefesi

18. Yüzyılda Thomas Reidin temellerini attığı, ardından Iskoç Ortakgörü Okulu tarafından gelistirilen, basta bilgi felsefesi ve etik olmak üzere felsefenin tüm alanlarında etkili olmus gerçekçi felsefe akımı.

Özcülük

Özcülük, felsefede belli bir türe dahil her varlığın o türe ait niteliklere ya da özelliklere sahip olduğunu iddia eden bir akımdır. Bir baska deyisle, özcülük belli bir gruba ait belli özelliklerin grubun tümüne genellenerek, evrensel ve her tür ...

Pandeizm

Pandeizm, panteizmin deistik formudur veya deizmin panteistik formudur. Deizm yaradancılık, 17nci ve 18inci yüzyılda Ingiltere, Fransa ve Amerika Birlesik Devletlerinde belirginlesmis dini bir felsefi akımdır. Panteizm ya da tümtanrıcılık doğatan ...

Plüralizm

Pluralizm birçok mutlak ilke, güç, enerji veya madde kabul eden teori veya sistemleri tanımlar. Farklı konularda, bu temelden hareket eden çesitli kullanımları vardır. Politikada, çoğulluğun kabulü ile beliren birkaç siyasi partiye dağıtılmıs güç ...

Postpozitivizm

Post pozitivizm, 20. yüzyılın basından itibaren pozitivizme yönelik gelistirilen elestirilerle birlikte biçimlenen ve bilim felsefesindeki tartısmalarla 60lı yıllarda belirginlesen pozitivizm sonrası bir kuramsal/felsefi bilim düsüncesini belirte ...

Sezgicilik

Sezgicilik ya da entüisyonizm, felsefi bir kavram olarak sezgiye akıl, zihin ve soyut düsünme karsısında hem öncelik hem de üstünlük tanıyan felsefe akımıdır. Henri Bergson akımın kurucusudur, bu nedenle kimi zaman felsefe tarihinde Bergsonculuk ...

Stoacılık

Stoacılık ya da Stoa Okulu, kurucusu Kıbrıslı Zenon olan, Megara okulunun bir kolu olan felsefe okulu. Helenistik felsefenin en önemli akımlarındandır. Zenon, okulunu Atinada bir resim galerisinde Stoa Poikile kurmustur. Stoacılar için insanın te ...

Yeni Kantcılık

Yeni-Kantçılık 19. yüzyılın ortalarında baslayıp günümüze kadar devam etmis olan bir felsefe akımıdır. Eduard von Hartmann ile Helmholtzun Kanta yönelik yürüttükleri çalısmalar, Otto Liebmannın "Kanta dönelim" çağrısı, Friedrich Albert Langenin K ...

Yeni ontoloji

Yeni ontoloji, kurucusu ve temsilcisi Nicolai Hartman ın olan felsefe akımı. 20. yüzyıl felsefesinin bütünü bakımından çok yaygın ve güçlü bir etkiye sahip olarak görünmese de, kendisini kabul ettirmis ve özellikle yüzyıl baslarında, özellikle de ...

Simülasyon argümanı

Simülasyon argümanı, gerçekliğin bir simülasyon olduğunu ve bu simülasyonun içinde olanların bunun bir simülasyon olduğunun farkında olmadığını ileri sürer. Bu konsept René Descartesin Uğursuz Seytanını anımsatır ama daha fütürist bir simüle gerç ...

Filhelenizm

Filhelenizm ya da Yunanperverlik, özellikle 19. yüzyılın sonlarında yaygınlasan ve Yunan kültürü sevgisini yansıtan bir fikir akımıdır.Terim, özellikle Lord Byron gibi Yunanların Osmanlıya karsı bağımsızlık savasını destekleyen Avrupalıların görü ...

Adige Habze

Adige Xabze veya Çerkes Xabzesi, ya da alternatif yazılıslarıyla Khabze, veya Habze veya baska bir adıyla Habzism, tarihsel Çerkesyaya ait bir ulus olan Adıge halkının felsefesi, hayat yasası, geleneği ve dünya görüsüdür. Genis felsefe iyiliğin, ...

Ahlaki nihilizm

Ahlaki nihilizm ya da Etik nihlizm, ahlakın hiçbir sekilde olmadığına dair meta-etik görüstür; bu nedenle, hiçbir eylem bir diğerine göre daha tercih edilebilir değildir. Örneğin, ahlaki bir nihilist, herhangi bir nedenden ötürü birini öldürmenin ...

Biyosentrizm

Biyosentrizm, hem politik hem de ekolojik anlamda, tüm canlılara içsel değer katan etik bir bakıs açısıdır. Bu, özellikle biyolojik çesitlilik ile ilgili olduğu için, dünyanın nasıl çalıstığını sorgulamaktadır. Insanların değerine odaklanan insan ...

Duygusalcılık

Duygusalcılık, emotivizm, emosyonalizm, emosyonizm, etik tümcelerin önermeleri değil duygusal tutumları ifade ettiğini iddia eden meta-etik bir görüstür. Bu nedenle, halk arasında yasa/yuh teorisi olarak bilinir. 20. yüzyılda analitik felsefenin ...

Etik öznellik

Etik öznellik, etiğin nesnelliğinden söz edilemeyeceği, etik olguların doğal olgular gibi kavranılamayacağı, etik bilginin ise evrensel olamayacağı" öznelci” olarak adlandırılan kuramların temellendirmeye çalıstığı savlardır. Ahlak olguların oldu ...

Etik sezgicilik

Etik sezgicilik ya da sezgici etik, ahlaki değerlerin sezgi yoluyla kavrandığını, söz konusu değerlerin gerçek, nesnel ve evrensel olarak bağlayıcı ve tüm insanlar için ortak olduğunu sezgi yoluyla anladığımızı iddia eder. Eylemlerin doğru ya da ...

Wolfgang Smith

Wolfgang Smith, matematikçi, fizikçi, bilim filozofu, metafizikçi, Roma Katoliği ve Gelenekselci Metafizik Ekolünün bir üyesidir. Kapsamlı bir biçimde diferansiyel geometri ve bilimciliğe bir elestiri niteliğinde, kuantum mekaniğinin Orta Çağ ont ...

Spekülatif gerçekçilik

Spekülatif gerçekçilik, Kant sonrası baskın felsefe biçimlerine, metafizik gerçekçilikle karsı duran çağdas bir felsefe akımıdır. Adını Goldsmiths Collegeda Nisan 2007de yapılmıs, moderasyonunun Alberto Toscano tarafından yapıldığı, Ray Brassier, ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →